Galicja sięga po AI w walce z pożarami lasów

Od początku 2026 roku do 12 lipca w Hiszpanii zarejestrowano 5429 pożarów, które objęły w sumie ponad 61 tys. hektarów terenów leśnych – a podobny scenariusz powtarza się niemal każdego roku. Zarówno metody zapobiegania pożarom oraz prowadzenia akcji gaśniczych muszą być stale dostosowywane do nowych zagrożeń i możliwości technologicznych.

W odpowiedzi, władze Galicji (Xunta) przedstawiły zaktualizowany na 2026 rok Plan Zapobiegania Pożarom Lasów i Obrony Przeciwpożarowej (Pladiga), w którym pierwszy raz pojawiły się wątki sztucznej inteligencji i mobilnej aplikacji. Na realizację planu przeznaczono rekordowe ponad 213 mln euro, czyli o 18 proc. więcej niż rok wcześniej.

Cztery filary walki z pożarami

Cały plan opiera się na czterech filarach. Pierwszy z nich dotyczy ograniczania ryzyka poprzez prace leśne, kontrolę biomasy i działania informacyjne skierowane do mieszkańców. Drugi to na wykrywanie pożarów, odstraszanie sprawców, ustalanie przyczyn zdarzeń i wdrażanie środków zaradczych – to właśnie tutaj największą rolę mają odgrywać nowe technologie, pozwalające szybciej lokalizować ogień i analizować okoliczności jego pojawienia się.

Trzeci filar obejmuje stricte organizację akcji gaśniczych: koordynację personelu, sprzętu i innych zasobów wykorzystywanych w sytuacjach kryzysowych. Ostatni element planu poświęcono stałemu szkoleniu pracowników – celem jest zwiększenie ich gotowości do działań i poprawa bezpieczeństwa osób uczestniczących w operacjach przeciwpożarowych.

Kamery, drony i AI na straży Galicji

Pierwszą z najważniejszych zmian w Pladiga 2026 będzie rozbudowa systemu monitoringu. Sieć kamer powiększy się o 30 proc., obejmując 241 urządzeń rozmieszczonych w 111 strategicznych punktach Galicji. System ten już teraz obejmuje ponad 60% terytorium regionu.

Rejestrowany przez kamery obraz ma być analizowany przez sztuczną inteligencję połączoną z wewnętrznym systemem Xeocode. Algorytmy będą wyszukiwać kłęby dymu i pierwsze oznaki ognia, tak aby służby mogły zareagować jeszcze zanim pożar zacznie się gwałtownie rozprzestrzeniać.

Monitoring będzie uzupełniony działaniami trzech dronów, obserwujących trudno dostępne tereny dla ekip naziemnych.

Drugim elementem technologicznej modernizacji będzie dostępna na Androidzie i iOS, bezpłatna aplikacja A Lume. Za jej pomocą mieszkańcy będą mogli zgłaszać pożar, podając jego dokładną lokalizację. Będą oni też mogli załączać zdjęcia, nagrania dźwiękowe i inne dodatkowe informacje. Narzędzie to uzupełni działający numer 085.

Polski system ochrony lasów

W Polsce podobne technologie też funkcjonują, choć nie tworzą jeszcze jednego, jednolitego systemu na wzór galicyjskiego planu. Wynika to między innymi z mniejszej skali polskich pożarów – do 6 maja br. na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe zarejestrowano 904 pożary obejmujące 298 hektarów. W analogicznym okresie rok wcześniej było to 711 zdarzeń i 176 hektarów. 

Dlatego też jedynie w części nadleśnictw operatorów wspierają systemy, na przykład te automatycznie wychwytujące dym. Jednym z nich jest SmokeD, działający m.in. w Olsztynku i Ornecie. Program analizuje nagrania, wskazuje miejsce możliwego pożaru i wysyła ostrzeżenie do leśników. Jego rozwijana wersja ma rozpoznawać dym w dzień i płomienie nocą nawet z odległości 25 kilometrów.

O zagrożeniu pożarowym informują też cyfrowe mapy i aplikacja mBDL. Od marca do września w 60 strefach dwa razy dziennie sprawdza się m.in. wilgotność leśnej ściółki. W trudniej dostępnych miejscach pomagają też drony z kamerami termowizyjnymi, a cały system uzupełniają 42 samoloty i śmigłowce rozmieszczone w 30 bazach.