Unia inwestuje w scale-upy. 5 mld euro na ekspansję technologicznych firm

Debata o europejskiej suwerenności cyfrowej często sprowadzana jest do startupów – młode firmy są postrzegane jako źródło przełomowych idei, nowych modeli biznesowych i technologii.

Gdy jednak sprawdzone już pomysł trzeba przekształcić w dużą, międzynarodową firmę, dla wielu wyzwaniem okazuje się brak kapitału.

Dlatego Unia Europejska coraz więcej uwagi poświęca dziś scale-upom, czyli przedsiębiorstwom, które mają już działający produkt i potwierdzony model biznesowy – pozostaje im wejść w fazę szybkiego zwiększania przychodów. 

Odpowiedzią ma być Scaleup Europe Fund, którego utworzenie pod względem prawnym sfinalizowano 4 sierpnia. Ten zarządzany na zasadach rynkowych, publiczno-prywatny fundusz, ma docelowo dysponować kapitałem w wysokości 5 mld euro (z czego 1 mld ma pochodzić od Komisji Europejskiej).

„To musi być moment europejskiej niezależności. Wierzę, że właśnie na tym polega misja naszej Unii: abyśmy potrafili sami zadbać o własną obronę i bezpieczeństwo oraz przejąć kontrolę nad technologiami i źródłami energii, które będą napędzać nasze gospodarki” – powiedziała Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, w orędziu o stanie Unii Europejskiej w 2025 roku, kiedy to ogłosiła powstanie funduszu.

Fundusz na rynkowych zasadach

W praktyce Scaleup Europe Fund ma działać jak komercyjny inwestor: obejmować udziały w dojrzałych spółkach technologicznych, uczestnicząc w dużych rundach finansowania, których łączna wartość może sięgać co najmniej 100 mln euro – z uwzględnieniem kolejnych inwestycji w te same przedsiębiorstwa. 

Za wyszukiwanie firm, ich ocenę i podejmowanie decyzji inwestycyjnych będzie niezależnie odpowiadać szwedzka globalna organizacji inwestycyjna EQT. Pozostali inwestorzy i KE mają uczestniczyć w organach funduszu, ale nie będą wskazywać konkretnych spółek, które otrzymają pieniądze. 

Założeniem jest zapewnienie europejskim przedsiębiorstwom kapitału potrzebnego do międzynarodowej ekspansji, jednocześnie ograniczając ryzyko ich przenoszenia za granicę, przejmowania przez zagranicznych inwestorów i odpływu specjalistów i kluczowych technologii.

Kto może otrzymać finansowanie

O finansowanie będą mogły starać się firmy działające lub planujące rozpoczęcie działalności w państwie Unii Europejskiej albo w kraju stowarzyszonym z trzecim filarem programu „Horyzont Europa”. 

Pod uwagę mają być brane przedsiębiorstwa rozwijające technologie o szeroko rozumianym strategicznym znaczeniu jak:

• sztuczna inteligencja,
• technologie kwantowe,
• technologie półprzewodnikowe,
• robotyka i systemy autonomiczne,
• technologie energetyczne,
• technologie kosmiczne,
• biotechnologie,
• technologie medyczne,
• zaawansowane materiały
• agrotechnologie.

Kapitał do funduszu mogą wnosić przede wszystkim inwestorzy instytucjonalni, fundusze emerytalne, firmy inwestycyjne i fundacje podzielające jego cele. 

Po pierwszym zamknięciu planowana jest kolejna runda pozyskiwania środków, otwarta również na wybranych inwestorów spoza Europy – o ile ich udział nie osłabi europejskiego charakteru przedsięwzięcia. 

Szczegółowe zasady zgłaszania spółek mają zostać opublikowane po rozpoczęciu działalności funduszu. Czyli prawdopodobnie już jesienią br.