Rosyjska Matrioszka wykorzystuje zamach w Krakowie. Uderza w sąsiada Polski

7 listopada w Krakowie doszło do ataku, w wyniku którego zginęło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych. Niedługo po tragedii w internecie zaczęły pojawiać się fałszywe informacje dotyczące sprawcy, jego motywów oraz rzekomych powiązań z Ukrainą.

Jak informuje Bot Blocker na platformie X, w najnowszej odsłonie kampanii Matrioszka rozpowszechnia przekazy mające powiązać sprawcę zamachu z Ukrainą. Celem jest przedstawienie Kijowa jako państwa stanowiącego zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski i pozostałych europejskich sojuszników.

Ukraina winna zamachu? Takie narracje rozpowszechnia Matrioszka

Wśród wykorzystywanych narracji pojawiają się twierdzenia, że:

• sprawca miał być proukraińskim najemnikiem lub współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa Ukrainy;
• broń wykorzystana podczas zamachu miała pochodzić z nielegalnego obrotu uzbrojeniem przekazanym Ukrainie;
• pomoc finansowa i militarna dla Kijowa miała doprowadzić do niedofinansowania polskiej policji;
• Ukraińcy mieli rzekomo cieszyć się z tragedii w Krakowie.

Twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach polskich służb. Prokuratura Krajowa poinformowała, że podejrzanym o dokonanie ataku jest 24-letni Polak, Michał Oksiński. Nie przedstawiono dowodów wskazujących na jego związki z ukraińskimi służbami czy udział Ukrainy w organizacji zamachu.

Podobna przemoc ma zagrozić innym państwom

Druga grupa narracji jest skierowana przede wszystkim do odbiorców we Francji, Niemczech i Włoszech. Operatorzy kampanii próbują wykorzystać wydarzenia w Polsce jako ostrzeżenie przed rzekomymi konsekwencjami dalszego wspierania Ukrainy.

Spreparowane przekazy sugerują, że środki z podatków europejskich obywateli przekazywane Kijowowi pogarszają sytuację wewnętrzną ich państw. Pojawiają się również oskarżenia, że radykalni zwolennicy Ukrainy mogą odpowiadać za podobne akty przemocy w innych krajach.

Kolejnym elementem jest narracja o nielegalnej odsprzedaży zachodniej broni przez Ukrainę. Według rozpowszechnianych twierdzeń, uzbrojenie miałoby trafiać do przestępców i umożliwiać przeprowadzanie kolejnych zamachów.

W ten sposób Matrioszka próbuje powiązać rzeczywistą tragedię z pomocą udzielaną Ukrainie. Przekaz ma wzmacniać obawy o bezpieczeństwo i podważać społeczne poparcie dla Kijowa.

Autentyczne nagrania z fałszywym zakończeniem

Charakterystycznym elementem obecnej odsłony kampanii jest sposób przygotowywania materiałów wideo. Opublikowane nagrania wyglądają na zmodyfikowane wersje autentycznych materiałów informacyjnych. Zachowano w nich oryginalne wprowadzenia i tytuły, natomiast w dalszej części dodano spreparowane treści prezentujące prorosyjską interpretację wydarzeń.

Taka metoda pozwala wykorzystać wiarygodność rzeczywistych redakcji. Odbiorca rozpoznający charakterystyczną oprawę wiadomości może nie zauważyć, że część materiału została podmieniona. Podszywanie się pod media to jeden z podstawowych mechanizmów Matrioszki. 

W poprzednich kampaniach jej operatorzy wykorzystywali również fałszywe grafiki, materiały generowane przez sztuczną inteligencję oraz fikcyjne komunikaty przypisywane instytucjom i ekspertom.

Istotnym ograniczeniem Matrioszki pozostają rzeczywiste zasięgi publikowanych materiałów. Według obserwacji jej ostatnich kampanii nagrania skierowane do europejskich odbiorców zazwyczaj osiągają mniej niż 1000 organicznych wyświetleń na publikację.