Odliczanie do poważnego incydentu. NCSC ostrzega przed cyberatakami z użyciem AI

W opublikowanym 3 listopada raporcie State of the Cyber Nation brytyjskie Narodowe Centrum Cyberbezpieczeństwa (NCSC), działające w strukturach agencji wywiadu elektronicznego GCHQ, przedstawiło prognozę rozwoju cyberzagrożeń na najbliższe lata.

Według ekspertów, coraz powszechniejsze wykorzystywanie sztucznej inteligencji przez cyberprzestępców może doprowadzić do wzrostu liczby i skuteczności ataków. Szczególne obawy dotyczą infrastruktury krytycznej.

W nadchodzących miesiącach stoimy w obliczu realnej perspektywy bezprecedensowego wzrostu liczby cyberincydentów.
Richard Horne, Dyrektor NCSC

Jednym z najpoważniejszych scenariuszy rozpatrywanych przez NCSC jest wykorzystanie AI podczas ataku ransomware. Brytyjskie służby oceniają, że zastosowanie złośliwego oprogramowania wspieranego przez sztuczną inteligencję w tego typu ataku do 2028 roku jest wysoce prawdopodobne.

Problemem są wieloletnie zaniedbania

Zdaniem dyrektora NCSC, Richarda Horne’a, rozwój sztucznej inteligencji może szczególnie dotkliwie obnażyć słabości systemów, których bezpieczeństwo przez lata nie było traktowane priorytetowo.

AI pozwala bowiem automatyzować działania, które wcześniej wymagały znacznie większego nakładu pracy i wiedzy. Teraz cyberprzestępcy mogą szybciej wyszukiwać luki, analizować potencjalne cele i przygotowywać oszustwa internetowe, w tym wiadomości nakłaniające odbiorców do ujawnienia poufnych informacji.

Nie chodzi więc tylko o pojawienie się nowych metod włamań. Dobrze znane techniki mogą być stosowane na znacznie większą skalę, przez osoby ze znacznie mniejszym doświadczeniem.

Dlatego też, w ocenie NCSC, szczególnie niebezpieczne jest utrzymywanie przestarzałych rozwiązań informatycznych, odkładanie aktualizacji i ograniczanie wydatków na cyberbezpieczeństwo. 

Brytyjska instytucja podkreśla, że przedsiębiorstwa i instytucje publiczne powinny ograniczać niepotrzebny dostęp swoich systemów do internetu i regularnie sprawdzać skuteczność zabezpieczeń. Podstawowe standardy ochrony, mają stanowić punkt wyjścia do budowania odporności.

AI w obronie

Wielka Brytania nie poprzestaje na ostrzeżeniach. Równolegle realizuje szereg inicjatyw mających wzmacniających krajową cyberodporność, w tym te wykorzystujące sztuczną inteligencję. Brytyjczycy chcą tym samym wykorzystać tę samą technologię, która zwiększa możliwości cyberprzestępców, do skuteczniejszego zabezpieczania własnych systemów.

Jednak ta sama technologia, która może wzmocnić pozycję naszych przeciwników, może również wzmocnić naszą. Jak już wcześniej powiedziałem, sztuczna inteligencja ma potencjał, aby stać się jedną z największych szans w dziedzinie cyberobrony.
Richard Horne, Dyrektor NCSC

Jednym z kluczowych przedsięwzięć jest Cyber Shield, na którego początkowy etap przeznaczono 60 mln funtów. Program zakłada wykorzystanie sztucznej inteligencji do analizowania zagrożeń i wspierania automatycznej ochrony systemów informatycznych.

Kolejne 70 mln funtów ma trafić na utworzenie National Exposure and Real-Time Vulnerability Centre (NERV). Nowa jednostka będzie wykorzystywać narzędzia AI do identyfikowania słabości zabezpieczeń w infrastrukturze krytycznej i innych ważnych obszarach brytyjskiej gospodarki.

Rząd zapowiedział też powstanie w Manchesterze centrum eksperckiego NCSC zajmującego się wykorzystaniem sztucznej inteligencji w cyberbezpieczeństwie. Jego zadaniem będzie rozwój specjalistycznej wiedzy i kompetencji w administracji państwowej.

Cyberodporność kluczem do bezpieczeństwa

Brytyjscy eksperci apelują, aby organizacje nie ograniczały się do reagowania na incydenty, a inwestowały w rozwiązania pozwalające utrzymać działalność w razie udanego ataku i możliwie szybko przywrócić sprawność systemów.

NCSC zwraca jednocześnie uwagę, że sztuczna inteligencja nie przesądza o przewadze cyberprzestępców. Może też pomóc zespołom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo w wykrywaniu zagrożeń i usuwaniu luk – kluczowe będzie jednak tempo wdrażania odpowiednich zabezpieczeń.