Dowódca polskich cyberwojsk: nie ma już granicy między atakiem kinetycznym a cyber

6 maja 2026 roku zaczęła się kolejna edycja Defence24 DAYS. Podczas panelu dyskusyjnego gen. dyw. Karol Molenda (DKWOC) i Jean Charles Ellermann-Kingombe (NATO), moderowanego przez dr Aleksandra Olecha (Defence24), poruszyli kluczowe zagadnienia dla cyberprzestrzeni jako domeny działań NATO.

Nasz kraj i cały Sojusz Północnoatlanycki mierzy się z rosyjskimi atakami poniżej progu wojny. Dowódca WOC oraz Doradca Sekretarza Generalnego NATO odnieśli się dla kwestii kluczowych dla naszego bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Czego uczy nas perspektywa ekspertów i praktyków?

Cyberataki a ataki kinetyczne

Generał Molenda podkreślił, że podczas Szczytu NATO w Warszawie w 2016 roku uznano cyberprzestrzeń za czwartą domenę operacyjną. Dowódca WOC zaznaczył brak jasnego rozróżnienia pomiędzy dzisiejszymi cyberatakami a atakami kinetycznymi - szczególnie w sytuacji, gdy widoczne są fizyczne skutki oddziaływania adwesarza.

Dodał również szeroką implementację technologii w urządzeniach obecnych na dzisiejszym polu walki.

Cyber to dziś nie jest „IT w mundurze”, lecz jest krytycznym elementem.
Gen. dyw. Karol Molenda, Dowódca WOC

Jean Charles Ellermann-Kingombe podkreślił rolę odporności (ang. resilience) dla cyberbezpieczeństwa w NATO. Wskazał również na konieczność ciągłego zwiększania kosztu ataku na systemy.

Doradca Sekretarza Generalnego NATO przyznał, że pomimo wyodrębnienia cyberprzestrzeni jako domeny operacyjnej NATO pozostaje ona bardzo ważnym elementem działań na lądzie, wodzie i potwietrzu.

Cyber może wspomagać działanie kinetyczne lub im przeciwdziałać.
Jean Charles Ellermann-Kingombe, Doradca Sekretarza Generalnego NATO

Działanie w pełnym spektrum

Gen. Molenda zaznaczył, że od początku cyberwojskom przyświeca idea działania w pełnym spektrum. Podkreślił konieczność znajomości nie tylko taktyk, technik i procedur (TTP), ale również podatności w infrastrukturze używanej przez adwersarzy.

Dodał, że ewentualne wykorzystanie sił ofensywnych zależy od decyzji na szczeblu politycznym.

Mamy zespoły oraz operatorów gotowych do działania. Mamy „cyberpoligony" (dosł. „cyber range" - przyp. red.).
Generał dywizji Karol Molenda, Dowódca WOC

Rola atrybucji i integracja

Dowódca WOC określił atrybucję atakujących jako kluczową dla określenia ewentualnej odpowiedzi Sojuszu Półnoatlantyckiego, szczególnie pod kątem afiliacji do konkretnego kraju.

Generał Molenda przekazał, że cyberwojska są uwzględniane od początku planowania operacyjnego. Przytoczył również operację „Niezłomny Żółw”, której założenia opisaliśmy w grudniu ubiegłego roku.

Współpraca wewnątrz NATO

Jean Charles Ellermann-Kingombe zaznaczył, że NATO opiera się na zdolnościach wszystkich 32 członków Sojuszu. Określił zdolności ofensywne jako zasób, którymi cechują się wybrane z krajów NATO - jest to element ważnych konwersacji wewnątrz Sojuszu.

Dowódca polskich cyberwojsk zaznaczył, że ewentualne wykorzystanie zdolności ofensywnych jest ściśle powiązane z planami wojskowymi w danym zakresie. Zaznaczył, że ich celem jest odpowiadanie na ewentualne ataki.

Warto przypomnieć, że we wrześniu 2024 roku dowiedzieliśmy się o działaniach bojowych CRRT (Zespół Szybkiego Reagowania w Cyberprzestrzeni) w jednym z krajów NATO.

Ukraina i AI

Doradca Sekretarza Generalnego NATO podkreślił, że AI zmienia okno czasowe wykorzystania podatności. Ellermann-Kingombe sugerował możliwą zmianę w czasie koniecznym do wykorzystania podatności (eksploitacji) z tygodni do minut. Zaznaczył konieczność łatania podatności w czasie rzeczywistym.

Gen. Molenda odniósł się również do lekcji, które musimy wyciągnąć z ukraińskiego pola walki. „Adaptuj się albo zgiń” - podsumował. Jest to podejście tożsame z tym, jak ukraińskie realia opisywał gen. Chmielewski (Zastępca Dowódcy WOC) podczas tegorocznych Warszawskich Dni Informatyki. Dodał również rolę Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji (CISI), którego rola ma wychodzić szeroko poza cyberbezpieczeństwo.