Dostęp Policji do monitoringu gminnego. Istotna luka prawna

Środowe wystąpienie Prezesa UODO nie jest pierwszym związanym ze służbami. Szef organu nadzorczego zabierał głos m.in. w sprawie dyrektywy policyjnej i braku zapewnienia pełnych gwarancji ochrony praw osób, których dane są przetwarzane. Tym razem chodzi jednak o monitoring, który prowadzą gminy.

Policja nie ma uprawnień do ciągłego monitoringu

W piśmie do ministra spraw wewnętrznych i administracji Mirosław Wróblewski wskazał, że przedstawiciele samorządów przekazują sygnały o wnioskach składanych przez funkcjonariuszy. Mundurowi chcą bowiem uzyskać nieprzerwany dostęp do systemów monitoringu w trybie teletransmisji.

„Takie działanie Policji budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, zarówno polskimi, jak i prawa UE” – zaznaczył Prezes UODO w piśmie. Zwrócił przy tym uwagę, że realizacja zadań Policji powinna odbywać się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.

Obecnie Policja może przetwarzać dane osobowe jedynie w zakresie informacji i danych niezbędnych do realizacji ustawowych obowiązków oraz wykonywaniem uprawnień. Rejestrowanie obrazu w miejscach publicznych jest możliwe tylko w przypadku wykonywania czynności przez funkcjonariuszy.

Kompetencji do stosowania środków technicznych rejestrowania przestrzeni publicznej w warunkach prowadzenia określonych, skonkretyzowanych czynność służbowych, nie należy utożsamiać z kompetencją do prowadzenia stałego i pełnego wideonadzoru przestrzeni publicznej w celu zapewnienia porządku publicznego. Cele monitoringu prowadzonego przez jednostki samorządu terytorialnego zostały jasno i konkretnie określone w ustawie i nie mogą być w związku z tym rozszerzane.
Mirosław Wróblewski, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

Monitoring bez przepisów to poważny problem

Jak wskazano w komunikacie UODO, szerokie korzystanie z monitoringu przez służby w bliżej niesprecyzowanych celach może być zagrożeniem dla praw i wolności chronionych przez Konstytucję. Co więcej, spływają pytania co do legalności stosowania i korzystania z urządzeń posiadających technologię rozpoznawania twarzy, także od samych służb. W tym przypadku przetwarzanie danych wymaga „jasnej i konkretnie sformułowanej” ustawy, zgodnej z prawem europejskim.

„Istotne jest, aby dokonać osobnej analizy pod względem przepisów Aktu o sztucznej inteligencji, szczególnie pod względem zakazanych praktyk i systemów wysokiego ryzyka” – wskazał Prezes UODO. Jednym z istotnych obszarów do sprawdzenia jest profilowanie, które mogłoby skutkować m.in. dyskryminacją osób na podstawie danych osobowych.

Według szefa organu nadzorczego, konieczne jest stworzenie ustawy regulującej korzystanie z różnych form monitoringu przez Policję. Miałaby ona objąć również biometryczne rozpoznawanie twarzy, poprzez określenie podstawy prawnej, warunków i celów przetwarzania czy środków ochrony praw osób, których dane dotyczą.

„Przepisy prawa muszą gwarantować, że organy ścigania będą uprawnione do przetwarzania danych biometrycznych wyłącznie w celu realizacji ich ustawowych zadań oraz wyłącznie w niezbędnym i adekwatnym zakresie – tak, żeby technologie biometryczne służyły wyłącznie zapewnieniu bezpieczeństwa, a nie innym, pobocznym lub niepożądanym celom” – zaznaczono w komunikacie Urzędu.