Cios w cyfrowe podziemie. Crimenetwork przestaje istnieć

8 maja br. Federalna Policyjna Agencja Śledcza (BKA) oraz Prokuratura Generalna w Karlsruhe, we współpracy z komendami głównymi policji w Offenburgu i Reutlingen, wydały komunikat o zamknięciu platformy służącej do handlu nielegalnymi przedmiotami „Crimenetwork” oraz aresztowaniu jej administratora.

Transgraniczna operacja była prowadzona przez Prokuraturę Generalną we Frankfurcie nad Menem, Centralne Biuro ds. Zwalczania Przestępczości Internetowej (ZIT) oraz Federalny Urząd Policji Kryminalnej (BKA), natomiast podejrzany został zatrzymany przez jednostkę specjalną hiszpańskiej Policji Krajowej na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania.

W ramach operacji pozyskano dane dotyczące zarówno użytkowników platformy, jak i przeprowadzanych za jej pośrednictwem transakcji, co dostarczyło służbom istotnych informacji na potrzeby badania struktur przestępczych odpowiedzialnych za tworzenie i wykorzystywanie platformy.

Co ciekawe, na podstawie dotychczasowych ustaleń śledztwa wskazuje się, że klienci platformy pochodzą głównie z krajów niemieckojęzycznych.

Kilka dni po likwidacji powstała nowa wersja

W grudniu 2024 roku poprzednia wersja „Crimenetwork” została przejęta przez organy ścigania. Jak wskazuje BKA w komunikacie, platforma „przez wiele lat stanowiła jeden z głównych rynków niemieckojęzycznej szarej strefy”. Jednak już kilka dni później, podejrzany uruchomił jej kolejną wersję, oferującą te same nielegalne usługi i towary: m.in. skradzione dane, narkotyki oraz sfałszowane dokumenty.

Odbudowany serwis zgromadził ponad 22 tysiące użytkowników oraz przeszło 100 sprzedawców.

W marcu 2026 roku domniemany operator poprzedniej wersji "Crimenetwork" został skazany przez Sąd Krajowy w Gießen na siedem lat i dziesięć miesięcy więzienia. Sąd nakazał również konfiskatę dochodów z przestępstwa w wysokości ponad dziesięciu milionów euro. Chociaż wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, wyraźnie pokazuje, że przestępczość w darknecie również ma swoje konsekwencje.
Dr Benjamin Krause, starszy prokurator i rzecznik prasowy ZIT

Model działania i finansowania platformy

Aby uniknąć wykrycia przez służby, oskarżony rejestrował każdy ze swoich sklepów na oddzielnej domenie. Jak podaje prokuratura, jedyną metodą płatności była przedpłata.

„Ofiarom pokazywano numery IBAN zagranicznych rachunków bankowych, na które miała zostać przelana kwota zakupu. Środki wpłacone na te konta były następnie transferowane i często wymieniane na kryptowaluty, aby ukryć ich pochodzenie” – czytamy w komunikacie.

Dochody platformy pochodziły przede wszystkim z prowizji pobieranych od przetwarzanych transakcji sprzedaży. Dodatkowo, sprzedawcy uiszczali comiesięczne opłaty za licencje sprzedażowe i reklamowe. W obrocie wykorzystywano kryptowaluty, takie jak Bitcoin, Litecoin i Monero, dzięki którym platforma wygenerowała przychody przekraczające 3,6 mln euro (ok. 15,3 mln zł). W ramach operacji służby zabezpieczyły aktywa o wartości 194 tys. euro (ponad 820 tys. słotych)

Operator platformy zatrzymany na Majorce

Aresztowany podejrzany prowadzący platformę to 35-letni Niemiec z okręgu Recklinghausen, który od kilku lat miał ukrywać się na Majorce pod fałszywym nazwiskiem.

Oprócz podejrzeń o prowadzenie przestępczych platform handlowych w internecie (art. 127 niemieckiego kodeksu karnego), mężczyźnie stawiane są również zarzuty handlu narkotykami (art. 29a i 30a ustawy o narkotykach) oraz oszustw komercyjnych na szkodę około 1000 ofiar z Niemiec. Postępowanie przeciwko niemu prowadzi Centralny Wydział Śledczy (CCZ).

Jak podaje prokuratura, oskarżonemu zarzucono prowadzenie łącznie 42 fałszywych sklepów internetowych w okresie od marca 2023 r. do stycznia 2025 r. Osoby dokonujące zakupów za pośrednictwem tych stron nie otrzymywały zamówionych towarów, a łączna, dotychczas ustalona wartość szkód wynosi około 323 000 euro (ok. 1,4 mln zł). Na ten moment przebywa w hiszpańskim areszcie ekstradycyjnym, a prowadzone są rozmowy dotyczące przekazania go niemieckim służbom.

Przeszukania mieszkania podejrzanego na Majorce oraz kilku innych nieruchomości w Niemczech doprowadziły do zabezpieczenia elektronicznych nośników danych oraz bitcoinów o wartości około 314 000 euro (ok. 1,3 mln zł).

Oprócz głównego podejrzanego, na celowniku służb znalazły się również dwie inne osoby z powiatów Kaltenkirchen i Unna, podejrzane o udział w przestępstwie.

Retro animacja jako narzędzie komunikatu służb

Na końcu komunikatu BKA znajduje się link do strony, która „jest również skierowana do byłych użytkowników niedawno zamkniętej platformy handlowej”. Po jego kliknięciu użytkownik zostaje przekierowany do filmiku przygotowanego na potrzeby operacji, zatytułowanego „Zlikwidowano „Crimenetwork” - klątwa jednorazowych administratorów.”, którego celem jest podkreślenie nieuchronności wykrycia i zatrzymania każdego ze sprawców przez niemieckie służby.

Krótki materiał w stylistyce pixel-art / retro przedstawia fabularną historię policyjnego śledztwa. W jego ramach pirat na morzu dowiaduje się o rozpoczętej akcji, po czym kontaktuje się z mężczyzną odpoczywającym nad wodą w otoczeniu palm. Następnie akcja przenosi się do centrum operacyjnego policji, gdzie następuje proces analizy i kopiowania danych dotyczących sprzedaży, komunikacji, transakcji oraz użytkowników precederu.

Zabieg ten ma na celu zobrazowanie skali zgromadzonych przez służby informacji oraz wywołanie poczucia nieuchronności schwytania wśród osób zaangażowanych w tworzenie i korzystanie z „Crimenetwork”.

W finale policja zatrzymuje mężczyznę, a pirat odhacza na liście kolejnego schwytanego administratora, co ma działać jako element odstraszający i zniechęcać kolejne osoby do prób ponownego uruchomienia platformy.