To narzędzie zmienia podejście uczelni do cyberbezpieczeństwa

Te informacje i dane pochodzą z raportu „Cyberuczelnia – badanie cyberodporności polskich uczelni”, zawartego w opracowaniu „Cyberbezpieczeństwo sektora akademickiego. Narzędzia, regulacje, rekomendacje”, będącym polską wersją publikacji projektu SOCCER „SOC4Academia Toolbox” – kompleksowym przewodniku po budowie systemów cyberbezpieczeństwa dla instytucji badawczych i edukacyjnych. Publikacja powstała w ramach projektu SOCCER i stanowi wielowymiarowe opracowanie prowadzące od podstaw organizacji bezpieczeństwa, przez regulacje prawne, aż po wdrożenie jednostki SOC (Security Operations Center, Centrum Monitorowania Bezpieczeństwa).  

To nie jest jedynie kolejny raport opisujący zagrożenia. „SOC4Academia Toolbox” został zaprojektowany jako praktyczne narzędzie wdrożeniowe – takie, które pozwala uczelniom przejść od świadomości problemu do konkretnych działań.  

Środowisko akademickie funkcjonuje w oparciu o otwartość i współpracę, co jest jego ogromną wartością, ale jednocześnie stanowi wyzwanie z perspektywy bezpieczeństwa. „SOC4Academia Toolbox” pokazuje, że możliwe jest pogodzenie tych dwóch światów – rozwijania nauki i jednoczesnego budowania odporności na coraz bardziej zaawansowane cyberzagrożenia. Kluczowe jest jednak przejście od reakcji na incydenty do świadomego, systemowego zarządzania bezpieczeństwem - podkreśla Izabela Albrycht, dyrektorka Centrum Cyberbezpieczeństwa AGH, które jest liderem projektu SOCCER.

Polska wersja to coś więcej niż zwykłe tłumaczenie

Na tle dotychczasowych publikacji szczególnie wyróżnia się polska wersja Toolboxa, czyli opracowanie „Cyberbezpieczeństwo sektora akademickiego. Narzędzia, regulacje, rekomendacje”. Stanowi ono nie tylko przekład anglojęzycznego dokumentu, lecz pełnoprawną adaptację przygotowaną stricte z myślą o polskim systemie szkolnictwa wyższego. Opracowanie zostało nie tylko zredagowane i dostosowane językowo, ale przede wszystkim rozszerzone o nowe treści, które osadzają całość w realiach funkcjonowania naszych rodzimych uczelni.  

Najważniejszym uzupełnieniem jest dodanie raportu z badań cyberodporności polskich uczelni przeprowadzonych w latach 2024-2025. Znajdziemy w nim między innymi informacje o skali ataków na nasz kraj, które podaliśmy na początku tego artykułu. To kompleksowe opracowanie zagadnienia cyberbezpieczeństwa Polski, które pokazuje zarówno skalę wyzwań, jak i faktyczny poziom przygotowania instytucji akademickich.  

”Dla wielu uczelni największą barierą nie jest świadomość zagrożeń, ale trudność w przełożeniu jej na konkretne działania. Wdrożenie rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa jest kosztowne, wymaga dostępu do specjalistów, których na rynku brakuje oraz praktycznej wiedzy, jak te systemy budować i utrzymywać. „SOC4Academia Toolbox” i jego polskojęzyczna wersja wypełniają właśnie tę lukę – pokazują krok po kroku, jak podejść do tego procesu w sposób realistyczny i dopasowany do możliwości uczelni.”   – mówi jeden z autorów badania, Bartłomiej Kukulski.

Dodatkowo zwraca on uwagę, że z raportu wyłania się obraz środowiska, które dopiero buduje swoją odporność, tzn. wdraża pojedyncze mechanizmy ochrony, ale wciąż potrzebuje spójnych, całościowych strategii.

Od strategii do operacji. Jak uczelnie mogą dbać o cyberbezpieczeństwo

Jednym z kluczowych wniosków płynących z publikacji jest to, że działania punktowe nie są w stanie zapewnić skutecznej, całościowej ochrony. Wiele uczelni wdraża już konkretne rozwiązania – od strategii kopii zapasowych po mechanizmy wykrywania nietypowych aktywności, jednak bez ich integracji pozostają one niewystarczające.  

”SOC4Academia Toolbox” odpowiada na tę potrzebę, pokazując różne modele budowy SOC. Publikacja została również wzbogacona o opracowanie dotyczące Cyber Threat Intelligence, podkreślające znaczenie wymiany informacji o zagrożeniach między instytucjami. Istotnym elementem polskiej wersji jest także rozbudowana część prawna, przygotowana z myślą o wdrażaniu regulacji takich jak NIS2 w realiach uczelni.  

Oba opracowania wykraczają więc poza ramy klasycznego raportu. To narzędzia, które pokazują nie tylko, z czym mierzy się sektor nauki, ale przede wszystkim, jak może się przed tym skutecznie bronić.

„SOC4Academia Toolbox” dostępny jest do pobrania za darmo na stronie internetowej projektu SOCCER:

Projekt SOCCER finansowany w ramach umowy o dotację nr 101128073 jest wspierany przez Europejskie Centrum Kompetencji Cyberbezpieczeństwa (ECCC).

Projekt współfinansowany ze środków polskiego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu pn. „Projekty Międzynarodowe Współfinansowane”. Umowa nr 6053/DIGITAL/2024/2025/2.

Żródło: materiały prasowe