60 sekund, które decydują o bezpieczeństwie państwa. Eksperci: technologia jest gotowa - system nadal wymaga integracji

Materiał sponsorowany

O tym, jak skrócić czas reakcji, zwiększyć odporność państwa i przygotować instytucje publiczne na realne scenariusze kryzysowe, rozmawiali przedstawiciele administracji, sektora technologicznego i służb w Bydgoszczy. Konferencja została zorganizowana przez Związek Cyfrowa Polska i zgromadziła ekspertów zajmujących się bezpieczeństwem, cyberbezpieczeństwem oraz zarządzaniem kryzysowym. 

„Technologia stanowi dziś fundament naszej odporności na sytuacje kryzysowe – te występujące naturalnie, jak i te wywołane przez wrogie działania. Ściśle współpracując jesteśmy w stanie wykorzystać technologie, by zapobiegać incydentom, identyfikować zagrożenia i reagować na nie” – mówił prezes Cyfrowej Polski Michał Kanownik, otwierając konferencję.

Integracja zamiast kolejnych systemów

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z dyskusji jest potrzeba odejścia od myślenia sektorowego na rzecz budowy jednego, zintegrowanego systemu reagowania. Dziś systemy cyberbezpieczeństwa, zarządzania kryzysowego, infrastruktury krytycznej czy łączności funkcjonują równolegle, ale nie zawsze w sposób skoordynowany – zauważono podczas dyskusji ekspertów.

Jak podkreślono, współczesne zagrożenia nie respektują podziałów instytucjonalnych. Coraz częściej mamy do czynienia z sytuacjami, w których cyberatak wywołuje realne skutki w świecie fizycznym – zakłócenia dostaw energii, problemy z łącznością czy funkcjonowaniem administracji. W takich przypadkach kluczowa staje się zdolność do natychmiastowego połączenia danych, kompetencji i decyzji w jednym systemie operacyjnym – zaznaczano.

Eksperci przyznawali, że interoperacyjność nie jest już „opcją rozwojową”, lecz warunkiem koniecznym skutecznego działania. Bez niej nawet najbardziej zaawansowane technologie tracą swoją wartość operacyjną.

Łączność krytyczna – brakujące ogniwo

Szczególnie wyraźnie podczas konferencji wybrzmiał temat łączności. Sprawna, bezpieczna i odporna komunikacja została wskazana jako fundament funkcjonowania państwa w sytuacjach kryzysowych.

Polska pozostaje jedynym krajem Unii Europejskiej bez jednolitego, ogólnokrajowego systemu łączności dla służb, co znacząco utrudnia budowę spójnego systemu reagowania. Jednocześnie uczestnicy wskazywali, że istnieją wszystkie niezbędne elementy do jego stworzenia – zarówno po stronie technologii, jak i kompetencji.

Do znaczenia bezpiecznej komunikacji odniósł się również wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski.

„Przepisy, choć niezbędne, to nie wszystko. Rozwiązania na potrzeby komunikacji i bezpiecznej łączności to podstawa odporności. Jesteśmy w związku z tym w fazie testów polskiego w pełni szyfrowanego, bezpiecznego komunikatora, który w pierwszej kolejności dostępny będzie dla administracji centralnej i samorządów oraz wybranych podmiotów krytycznych” – mówił wiceminister.

Technologia jest – czas na wdrożenia

W trakcie konferencji wielokrotnie podkreślano, że Polska nie startuje od zera. Na rynku dostępne są rozwiązania, które mogą być wdrażane już dziś – od systemów zarządzania incydentami, przez zaawansowane narzędzia analityczne, po prywatne sieci 5G.

Przykłady wykorzystania prywatnych sieci 5G (tu zaprezentowano case study z Rzeszowa) pokazały, że możliwe jest budowanie niezależnych, odpornych systemów łączności – szczególnie na poziomie lokalnym, gdzie szybkość reakcji i autonomia działania mają kluczowe znaczenie. Takie rozwiązania mogą stanowić uzupełnienie systemów ogólnokrajowych i zwiększać odporność całego państwa.

Eksperci zwracali również uwagę na konieczność projektowania systemów w sposób eliminujący tzw. „single point of failure”. Oznacza to budowę architektury opartej na redundancji, decentralizacji oraz zdolności działania nawet w warunkach częściowego uszkodzenia infrastruktury. W praktyce oznacza to także uwzględnianie scenariuszy offline jako elementu systemu bezpieczeństwa.

Jednocześnie podkreślano, że nawet najbardziej zaawansowane technologie nie zastąpią człowieka – kluczowe znaczenie mają kompetencje, procedury oraz świadomość społeczna.

Technologia przestała być dziś ograniczeniem. Największym wyzwaniem jest zdolność państwa do jej realnego wykorzystania – poprzez integrację systemów, skracanie ścieżek decyzyjnych i budowę spójnego modelu reagowania. To właśnie od tego zależy, czy 60 sekund stanie się realnym standardem działania w sytuacjach kryzysowych.
Michał Kanownik

Konferencja odbyła się pod patronatem honorowym Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, Ministerstwa Cyfryzacji, NASK, Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, Wojewody Kujawsko-Pomorskiego oraz Prezydenta Miasta Bydgoszczy. Partnerami wydarzenia były firmy technologiczne, w tym AMD, Ericsson, Euvic Solutions S.A., Google,  Infonet Projekt, IS-Wireless, Nokia oraz Samsung.

Organizatorzy zapowiadają drugą edycję konferencji za rok.