Polscy przedsiębiorcy mają problem z AI. Wyniki unijnego badania

Wdrożenie sztucznej inteligencji może usprawnić obsługę klientów, ułatwić planowanie zadań i ograniczyć wydatki. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy są gotowi masowo inwestować w nowe rozwiązania.

Unia Europejska funkcjonuje w kontekście gwałtownych zmian technologicznych, w którym narzędzia sztucznej inteligencji (AI) i zarządzania algorytmicznego (AM) w coraz większym stopniu wpływają na wydajność, organizację pracy i jakość miejsc pracy.
Flash Eurobarometr 578

Jak wynika z raportu Flash Eurobarometr, aż 60 proc. badanych firm w Polsce uważa wysokie koszty inwestycji za istotną przeszkodę we wdrażaniu AI i systemów automatycznych. To wyraźnie więcej niż średnia unijna (50 proc.). Dla porównania w Danii podobny problem dostrzega zaledwie 24 proc. przedsiębiorstw.

57 proc. polskich przedsiębiorców wskazuje też na brak odpowiednich kompetencji do wdrażania i codziennego wykorzystywanie nowych technologii firm w naszym kraju – w całej UE jest to o 10 proc. mniej.

AI nie zastępuje szefa

W skali Unii Europejskiej 42 proc. MŚP już korzysta z AI albo systemów automatycznych – 12 proc. wykorzystuje je na szeroką skalę. Z kolei 35 proc. firm ich w ogóle nie używa i nie planuje tego zmieniać.

Firmy najczęściej sięgają po te systemy, aby usprawnić obsługę klientów (np. automatycznie odpowiadać na ich pytania). W całej UE takie zastosowanie wskazuje 47 proc. przedsiębiorstw, które już korzystają z AI lub planują jej wdrożenie. W Polsce odsetek ten jest znacznie wyższy – 64 proc.

Wykorzystują one też automatyzację do kontrolowania wydajności (36 proc.) i organizowania pracy (30 proc.). Znacznie rzadziej powierzają jej sprawy bezpośrednio dotyczące zatrudnienia, takie jak rekrutacja (11 proc.), awanse czy zwolnienia (9 proc.).

Co istotne, w dziewięciu na dziesięć przedsiębiorstw korzystających z tych technologii człowiek nadal zachowuje kontrolę nad decyzjami kadrowymi. Całkowicie automatyczne rozstrzygnięcia, bez udziału pracownika, deklaruje zaledwie 2 proc. firm. 

Przypomnijmy, że, przepisy (AI Act) uznają narzędzia AI służące m.in. do oceny wydajności, rekrutacji czy podejmowania decyzji dotyczących awansów są uznawane za systemy wysokiego ryzyka, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami dla firm.

Polscy przedsiębiorcy nie ufają algorytmom

Choć możliwości AI są coraz większe, zaufanie do niej pozostaje ograniczone. Tylko 32 proc. polskich firm ufa systemom w kwestiach związanych z zarządzaniem personelem. Średnia europejska to 44 proc.

W całej Unii pełne zaufanie do sztucznej inteligencji w podejmowaniu decyzji dotyczących pracowników pozostaje wyjątkiem, a nie regułą.
Flash Eurobarometr 578

Niemniej pracodawcy w UE dostrzegają ich korzyści. Trzy czwarte przedsiębiorstw korzystających z AI lub planujących jej wdrożenie spodziewa się pozytywnego wpływu na jakość pracy, m.in. satysfakcję, bezpieczeństwo czy obciążenie obowiązkami.

Główną motywacją firm do wdrażania AI jest chęć poprawy jakości swoich produktów i usług oraz obniżenie ich kosztów. Znacznie rzadziej przedsiębiorcy wskazują na niedobór pracowników (44 proc.).

Co na to pracownicy?

Ponad połowa europejskich pracodawców korzystających z AI (lub planujących wdrożenie) ocenia reakcje swoich zespołów jako pozytywne. Negatywne nastawienie dostrzegło 15 proc. badanych. Warto jednak pamiętać, że są to opinie przedsiębiorców, a nie samych pracowników.

Wdrażaniu nowych technologii muszą towarzyszyć odpowiednie działania rozwijające kompetencje pracowników. Z kolei zgodność z przepisami, normami zewnętrznymi lub certyfikatami oraz przejrzyste informacje na temat sposobu podejmowania decyzji zostały wymienione przez 27% respondentów.
Flash Eurobarometr 578

Badanie Flash Eurobarometr 578 przeprowadzono od 20 marca do 13 kwietnia 2026 r. na zlecenie Komisji Europejskiej. Objęło 12 826 przedsiębiorstw z 27 państw UE, w tym 501 z Polski. Ankietowano przedstawicieli firm zatrudniających od 1 do 749 osób. Badanie dotyczyło zarówno sztucznej inteligencji, jak i innych systemów automatyzujących zarządzanie pracą.