Cyberprzestępczość w czasie wojny. Oto rzeczywistość ukraińskiej policji

„Wróg nie porzucił pomysłu sparaliżowania systemów informatycznych sektora publicznego i prywatnego, przeprowadzenia działań sabotażowych i sabotażowych przeciwko infrastrukturze krytycznej, aby skomplikować funkcjonowanie komponentów informatycznych systemu obronnego kraju” – czytamy w raporcie ukraińskiej cyberpolicji.

Widzimy jednak wiele przestępstw dotyczących życia codziennego – niezmiennie cyberprzestępcy próbują zarabiać na swojej nielegalnej działalności, co widzimy doskonale również w naszym kraju.

Działania cyberpolicji

Ukraińskie służby odnotowały 2,1 tys. wykroczeń (o 400 mniej niż w poprzednim roku). Zarzuty usłyszało 1,5 tys. osób (w 2024 roku było to 1,7 osób).

Co jednak napawa optymizmem, ofiary wyłudzeń odzyskały 342,6 mln hrywien (ok. 28,2 mln złotych), co stanowi 70,9% sumy poniesionych strat. W 2024 roku odzyskano 168,5 mln hrywien (13,8 mln złotych), stanowiące 42,5% wyrządzonych szkód. Oznacza to wzrost o 67%.

Współpraca z Polską

Cyberpolicja poinformowała również o przeprowadzaniu 22 akcji międzynarodowych.

Przekazano np. informacje dotyczące zwalczenia kampanii phishingowej, polegającej na wyłudzaniu płatności za rzekome artykuły gospodarstwa domowego. Wśród poszkodowanych znajdowali się m.in. obywatele Polski. Ofiarami działań cyberprzestępców miało paść 20 osób, którym wykradziono łącznie 1,5 mln hrywien (ok. 123 tys. złotych).

Ukraińska policja przekazywała też zagranicznym służbom informacje w ramach systemu EUROPOL SIENA. Mowa tutaj o m.in.:

• wykorzystywaniu seksualnym dzieci;
• przestępstwach komputerowych;
• oszustwach;
• phishingu;
• fałszerstwach;
• praniu pieniędzy.

Rzeczpospolita Polska była jednym z krajów, który otrzymał najwięcej odpowiedzi na złożone wnioski o dostęp do informacji.

Walka z oszustwami

W raporcie cyberpolicji wskazano, że wraz z Narodowym Bankiem Ukrainy i Narodowym Centrum Zarządzania Operacyjnego i Technicznego Sieci Telekomunikacyjnych udało się zablokować 72 803 szkodliwe domeny służące do ataków phishingowych.

W 2024 roku CERT Polska wpisał na listę ostrzeżeń 92,6 tys. szkodliwych domen.

Zgłoszenia i ataki

W 2025 roku cyberpolicja otrzymała 63,4 tys. zgłoszeń związanych z cyberprzestępczością, przy czym 57,4 tys. pochodziło z internetowego formularza.

Wskazano również, że 70% zgłoszeń „związanych z górnictwem” jest fałszywe. Nie będzie zaskoczeniem, że pochodziły z Federacji Rosyjskiej lub terytoriów przez nią okupowanych.

Jako najpopularniejsze rodzaje zarejestrowanych incydentów wskazano:

• phishing;
• fałszywe strony instytucji bankowych, usług publicznych i rynków;
• oszustwa z wykorzystaniem inżynierii społecznej;
• przestępstwa związane z kryptowalutami.

Napastnicy aktywnie wykorzystali presję psychologiczną, manipulacje i aktualne tematy społeczne, aby przejąć dane osobowe i fundusze obywateli. Jednocześnie nastąpił wzrost liczby ataków na małe i średnie przedsiębiorstwa, któremu towarzyszy szyfrowanie danych (ransomware) i wymuszenie wykupu.
Ukraińska cyberpolicja

Plany na 2026 rok

Ukraińska cyberpolicja planuje zacieśnienie współpracy międzynarodowej z zagranicznymi organami ścigania.

„Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwdziałanie nielegalnemu wykorzystaniu kryptowalut i aktywów cyfrowych do celów przestępczych” – podkreślono w raporcie.

Wśród kolejnych założeń wskazano m.in.: wdrożenie nowoczesnych narzędzi prognozowania ryzyka, szybkie reagowanie na incydenty oraz analizę dużych ilości danych (big data).

W 2026 roku główny nacisk zostanie położony na zwiększenie odporności na zagrożenia cybernetyczne, modernizację narzędzi reagowania, rozszerzenie partnerstwa i kształtowanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa cyfrowego w społeczeństwie.
Ukraińska cyberpolicja